2008-10-26
Jak powstawała parafia pw. Św Augustyna w Lipinach.
Kościół pw. św. Augustyna znajduje się w Lipinach przy ul. Chorzowskiej.
Osada Lipiny, należąca do gminy dworskiej Chropaczów, powstała wraz z rozwojem na jej terenach hutnictwa cynkowego i górnictwa węglowego. Od chwili założenia osady mieszkańcy wyznania katolickiego należeli do parafi Najświętszej Marii Panny w Bytomiu. Po utworzeniu w 1852 parafii św.Barbary w Królewskiej Hucie (dzisiejszy Chorzów), Lipiny przyłączono do tej że wspólnoty kościelnej. Znaczna odległość, fatalny stan dróg oraz warunki pracy, które uniemożliwiały mieszkańcom Lipin regularne uczestnictwo w mszach świętych i nabożeństwach - to wszystko spowodowało, że parafianie z Lipin i pobliskiego Chropaczowa zwrócili się z prośbą do księdza proboszcza Edwarda Delocha o wybudowanie w Lipinach kościoła.
Ks. Edward Deloch wykorzystał dogodny moment przy okazji budowy w Lipinach pierwszej 7-klasowej szkoły elementarnej dla dzieci robotników hut cynku. Wystąpił do dyrektora generalnego Śląskiej Spółki Akcyjnej dlaGórnictwa Hut Cynku - Augusta Schmiedera - o urządzenie w budynku szkolnym kaplicy do nabożeństw. Wniosek został rozpatrzony pomyślnie i z wydzielonej specjalnie sali zostało utworzone oratorium - kaplica, w której we wszystkie niedziele miały być odprawiane msze święte. 2 lutego 1862 roku oratorium zostało poświęcone i oddane do użytku.
Wielkie zasługi dla parafii oddały także sprowadzone z Trzebnicy w 1862 roku siostry boromeuszki, które zajmowały się pielęgnowaniem chorych robotników. Ich poświęcenie było nieocenione szczególnie w okresie epidemii cholery w 1874 roku, a w latach następnych epidemii ospy i duru brzusznego. 19 czerwca 1866 roku siostry wraz z proboszczem - księdzem Józef Michalskim - powołały do życia Stowarzyszenia Miłosierdzia Wincentego Paulo pw. św.Elżbiety. Stowarzyszenie to przez cały okres swojego istnienia niosło pomoc potrzebującym parafianom z Lipin i okolic.
W 1869 roku powstał projekt odłączenia Lipin i Chropaczowa od parafiiśw. Barbary. Tłumaczono to zwiększającą się liczbą ludności, której oratorium nie mogło już pomieścić. Ks. proboszcz Edward Deloch wystąpił więc 16 stycznia 1869 roku z wnioskiem do Augusta Schmiedera i pełnomocników Hutniczej Spółki Brackiej o wybudowanie w Lipinach kościoła i budynku przeznaczonego na probostwo. Wspólnie ustalono, że najpierw zostaną zakupione cztery parcele, położone obok siebie, które należały do mieszkańców Chropaczowa. August Schmieder nabył trzy parcele, ks. Deloch natomiast zwłasnych funduszy zakupił jedną, którą ofiarował kościołowi.
Budowa kościoła rozpoczęła się w 1871 roku i 3 lipca tegoż rokuodbyła się uroczystość złożenia i poświęcenia kamienia węgielnego. Prace postępowały szybko i sprawnie aż do marca 1872 roku, kiedy to wyczerpały się fundusze. Tutaj swoją pomoc i zaangażowanie okazał po raz kolejny August Schmieder. Uparcie dążył do celu mimo, iż sam był wyznania ewangelickiego. W marcu 1872 roku zamówiono dla kościoła cztery dzwony brązowe, które zostały poświęcone przez ks. Delocha z upoważnienia biskupa wrocławskiego, w niedzielę 30 czerwca 1872 roku. W niespełna miesiąc później, 24 lipca 1872 roku, nastąpiło poświęcenie kościoła, któregopatronem został św. Augustyn. Na stanowisko kuratusa powołano do Lipinks. Józefa Michalskiego, który rozpoczął swoją działalność przy nowym kościele już 6 czerwca 1872 roku. Kurację lipińską włączono do dekanatu mysłowickiego.
Dokumenty znalezione w wieży kościoła przy okazji remontuw listopadzie 1900 roku wymieniają jako budowniczego kościoła generalnegodyrektora Schmiedera. Nie mówią niestety nic na temat nazwiska projektantaani architektury kościoła. Koszty budowy i wyposażenia pokrytezostały w przeważającej części przez Hutniczą Spółkę Bracką oraz Dyrekcję Śląskiej Spółki Akcyjnej dla Górnictwa i Hut Cynkowych. Kościół nie został jednak wybudowany w tych rozmiarach, w jakich widzimy godzisiaj. Brak było bocznych naw, kaplicy różańcowej, grobowca, konfesjonału,obecnego głównego wejścia na chór i innych części budowli, które wykonane zostały dopierow latach późniejszych. W swych pierwotnych wymiarach kościół mógłpomieścić około 1500 wiernych.
W dniu 18 stycznia 1873 roku wikariat generalny wrocławski wystąpił dorejencji w Opolu z wnioskiem o ustanowienie w Lipinach samodzielnej parafii i oddzielenie jej od macierzystej parafii św. Barbary w Królewskiej Hucie.Wniosek ten nie został przyjęty, ponieważ sprawa natrafiła na trudnościstwarzane przez państwo pruskie, które w tamtym czasie podjęło walkę z Kościołem katolickim (Kulturkampf). W 1888 roku zarząd kościelny ponowił prośbę oerygowanie parafii, które ostatecznie nastąpiło 21 września 1888 roku, podczas konsekracji kościoła św. Augustyna przez kard. Georga Koppa z Wrocławia.
Kościół wybudowany jest w stylu neogotyckim, na rzucie krzyżałacińskiego, jest trójnawowy, halowy, wszystkie nawy są więc tej samej wysokościi mają wspólny system oświetlenia. Transept jest dwunawowy i tworzywyraźnie czytelne na zewnątrz ramiona, równie wysokie jak korpus nawowy. Do tejpodstawowej bryły przylegaja od wschodu prezbiterium. Jest płytkie,prostokątne, zamknięte wielobocznie, flankowane od południa i północy zakrystiami ikaplicą. Po zachodniej stronie transeptu odpowiadają mu kruchta i wieloboczna kaplica. Całą bryłę od zachodu zamyka kwadratowa wieża. Elewacje kościoła wykonane są z cegły, dzisiaj jednolicie ciemnoszarej. Jedyną zwracającą uwagę dekoracją kościoła jest kamienny portal główny wprzyziemiu wieży. Jest to, kontrastująca kolorystycznie z resztą kościoła,okazała konstrukcja zwieńczona dwiema rzeźbami, przedstawiającymi św. Floriana i św. Jana Nepomucena. Wnętrze kościoła zdobią witraże, z których kilka, w nawiebocznej, jest projektu Adama Bunscha. Elementem wyróżniającym kościół lipiński spośród innych neogotyckich kościołów Świętochłowic są sklepienia
krzyżowo - żebrowe, żebrowe i kryształowe, którymi przykryto całe wnętrze, obejmujące wszystkie przestrzenie kościoła. Współczesne wnętrze projektowali artyści plastycy - Sławomir Oleszczuk i Wiktor Ostrzołek.
Obok świątyni mieści się cmentarz z grobami powstańców śląskich i grobem Augustyna Świdra oraz Augusta Czarnynoga - śląskich pisarzy.
Duszpasterze:
* ks. Józef Michalski 1873-1893
* ks. Jan Ronczka 1893-1900
* ks. Wincenty Musialik 1901-1922
* ks. Emanuel Sowa 1923- 1947
* ks. Paweł Bendkowski - administrator 1947-1957; proboszcz 1957-1958
* ks. Antoni Gasz - administrator 1958-1987
* ks. Marian Jaromin 1987-2000
* ks. Janusz Stanik od 2000 - administrator; od 2001 - proboszczem
* ks. Bogdan Wieczorek od 2005
Osada Lipiny, należąca do gminy dworskiej Chropaczów, powstała wraz z rozwojem na jej terenach hutnictwa cynkowego i górnictwa węglowego. Od chwili założenia osady mieszkańcy wyznania katolickiego należeli do parafi Najświętszej Marii Panny w Bytomiu. Po utworzeniu w 1852 parafii św.Barbary w Królewskiej Hucie (dzisiejszy Chorzów), Lipiny przyłączono do tej że wspólnoty kościelnej. Znaczna odległość, fatalny stan dróg oraz warunki pracy, które uniemożliwiały mieszkańcom Lipin regularne uczestnictwo w mszach świętych i nabożeństwach - to wszystko spowodowało, że parafianie z Lipin i pobliskiego Chropaczowa zwrócili się z prośbą do księdza proboszcza Edwarda Delocha o wybudowanie w Lipinach kościoła.
Ks. Edward Deloch wykorzystał dogodny moment przy okazji budowy w Lipinach pierwszej 7-klasowej szkoły elementarnej dla dzieci robotników hut cynku. Wystąpił do dyrektora generalnego Śląskiej Spółki Akcyjnej dlaGórnictwa Hut Cynku - Augusta Schmiedera - o urządzenie w budynku szkolnym kaplicy do nabożeństw. Wniosek został rozpatrzony pomyślnie i z wydzielonej specjalnie sali zostało utworzone oratorium - kaplica, w której we wszystkie niedziele miały być odprawiane msze święte. 2 lutego 1862 roku oratorium zostało poświęcone i oddane do użytku.
Wielkie zasługi dla parafii oddały także sprowadzone z Trzebnicy w 1862 roku siostry boromeuszki, które zajmowały się pielęgnowaniem chorych robotników. Ich poświęcenie było nieocenione szczególnie w okresie epidemii cholery w 1874 roku, a w latach następnych epidemii ospy i duru brzusznego. 19 czerwca 1866 roku siostry wraz z proboszczem - księdzem Józef Michalskim - powołały do życia Stowarzyszenia Miłosierdzia Wincentego Paulo pw. św.Elżbiety. Stowarzyszenie to przez cały okres swojego istnienia niosło pomoc potrzebującym parafianom z Lipin i okolic.
W 1869 roku powstał projekt odłączenia Lipin i Chropaczowa od parafiiśw. Barbary. Tłumaczono to zwiększającą się liczbą ludności, której oratorium nie mogło już pomieścić. Ks. proboszcz Edward Deloch wystąpił więc 16 stycznia 1869 roku z wnioskiem do Augusta Schmiedera i pełnomocników Hutniczej Spółki Brackiej o wybudowanie w Lipinach kościoła i budynku przeznaczonego na probostwo. Wspólnie ustalono, że najpierw zostaną zakupione cztery parcele, położone obok siebie, które należały do mieszkańców Chropaczowa. August Schmieder nabył trzy parcele, ks. Deloch natomiast zwłasnych funduszy zakupił jedną, którą ofiarował kościołowi.
Budowa kościoła rozpoczęła się w 1871 roku i 3 lipca tegoż rokuodbyła się uroczystość złożenia i poświęcenia kamienia węgielnego. Prace postępowały szybko i sprawnie aż do marca 1872 roku, kiedy to wyczerpały się fundusze. Tutaj swoją pomoc i zaangażowanie okazał po raz kolejny August Schmieder. Uparcie dążył do celu mimo, iż sam był wyznania ewangelickiego. W marcu 1872 roku zamówiono dla kościoła cztery dzwony brązowe, które zostały poświęcone przez ks. Delocha z upoważnienia biskupa wrocławskiego, w niedzielę 30 czerwca 1872 roku. W niespełna miesiąc później, 24 lipca 1872 roku, nastąpiło poświęcenie kościoła, któregopatronem został św. Augustyn. Na stanowisko kuratusa powołano do Lipinks. Józefa Michalskiego, który rozpoczął swoją działalność przy nowym kościele już 6 czerwca 1872 roku. Kurację lipińską włączono do dekanatu mysłowickiego.
Dokumenty znalezione w wieży kościoła przy okazji remontuw listopadzie 1900 roku wymieniają jako budowniczego kościoła generalnegodyrektora Schmiedera. Nie mówią niestety nic na temat nazwiska projektantaani architektury kościoła. Koszty budowy i wyposażenia pokrytezostały w przeważającej części przez Hutniczą Spółkę Bracką oraz Dyrekcję Śląskiej Spółki Akcyjnej dla Górnictwa i Hut Cynkowych. Kościół nie został jednak wybudowany w tych rozmiarach, w jakich widzimy godzisiaj. Brak było bocznych naw, kaplicy różańcowej, grobowca, konfesjonału,obecnego głównego wejścia na chór i innych części budowli, które wykonane zostały dopierow latach późniejszych. W swych pierwotnych wymiarach kościół mógłpomieścić około 1500 wiernych.
W dniu 18 stycznia 1873 roku wikariat generalny wrocławski wystąpił dorejencji w Opolu z wnioskiem o ustanowienie w Lipinach samodzielnej parafii i oddzielenie jej od macierzystej parafii św. Barbary w Królewskiej Hucie.Wniosek ten nie został przyjęty, ponieważ sprawa natrafiła na trudnościstwarzane przez państwo pruskie, które w tamtym czasie podjęło walkę z Kościołem katolickim (Kulturkampf). W 1888 roku zarząd kościelny ponowił prośbę oerygowanie parafii, które ostatecznie nastąpiło 21 września 1888 roku, podczas konsekracji kościoła św. Augustyna przez kard. Georga Koppa z Wrocławia.
Kościół wybudowany jest w stylu neogotyckim, na rzucie krzyżałacińskiego, jest trójnawowy, halowy, wszystkie nawy są więc tej samej wysokościi mają wspólny system oświetlenia. Transept jest dwunawowy i tworzywyraźnie czytelne na zewnątrz ramiona, równie wysokie jak korpus nawowy. Do tejpodstawowej bryły przylegaja od wschodu prezbiterium. Jest płytkie,prostokątne, zamknięte wielobocznie, flankowane od południa i północy zakrystiami ikaplicą. Po zachodniej stronie transeptu odpowiadają mu kruchta i wieloboczna kaplica. Całą bryłę od zachodu zamyka kwadratowa wieża. Elewacje kościoła wykonane są z cegły, dzisiaj jednolicie ciemnoszarej. Jedyną zwracającą uwagę dekoracją kościoła jest kamienny portal główny wprzyziemiu wieży. Jest to, kontrastująca kolorystycznie z resztą kościoła,okazała konstrukcja zwieńczona dwiema rzeźbami, przedstawiającymi św. Floriana i św. Jana Nepomucena. Wnętrze kościoła zdobią witraże, z których kilka, w nawiebocznej, jest projektu Adama Bunscha. Elementem wyróżniającym kościół lipiński spośród innych neogotyckich kościołów Świętochłowic są sklepienia
krzyżowo - żebrowe, żebrowe i kryształowe, którymi przykryto całe wnętrze, obejmujące wszystkie przestrzenie kościoła. Współczesne wnętrze projektowali artyści plastycy - Sławomir Oleszczuk i Wiktor Ostrzołek.
Obok świątyni mieści się cmentarz z grobami powstańców śląskich i grobem Augustyna Świdra oraz Augusta Czarnynoga - śląskich pisarzy.
Duszpasterze:
* ks. Józef Michalski 1873-1893
* ks. Jan Ronczka 1893-1900
* ks. Wincenty Musialik 1901-1922
* ks. Emanuel Sowa 1923- 1947
* ks. Paweł Bendkowski - administrator 1947-1957; proboszcz 1957-1958
* ks. Antoni Gasz - administrator 1958-1987
* ks. Marian Jaromin 1987-2000
* ks. Janusz Stanik od 2000 - administrator; od 2001 - proboszczem
* ks. Bogdan Wieczorek od 2005
- OGŁOSZENIA
- POŻYCZKA NA ROZWÓJ FIRMY bez BIK, ZUS i US
- garaż
- Sok MEGA LIFE – bomba witaminowa, na której możesz zarobić!!!
- Dołącz do nowej firmy kosmetycznej MARIZA
- praca-szybko zarobisz -Oriflame
- Sprzątanie grobów
- KUPIĘ zadłużoną spółkę
- Zostań Konsultantką/em ORIFLAME-praca dodatkowa!
- Niemiecki dla Opiekunek w domu
- Medugorje
- ZERO TOLERANCJI DLA DŁUŻNIKÓW!!
- Sól drogowa
Dodaj komentarz
zgłoś nadużycie eda, Utworzony: 2008-11-05 12:01:23